Próby niepodległościowe

Polska, jeszcze w końcu szesnastego i na początku siedemnastego wieku, była lokalną potęgą. Siedemnastowieczne wojny w prawdzie umniejszyły jej znaczenie oraz terytorium (choć akurat to nie nazbyt mocno), ale w osiemnaste stulecie Rzeczpospolita wchodziła jako państwo jeszcze z pozoru silne i rozległe, z aspiracjami na odgrywanie roli w regionie. Degeneracja pozycji państwa była jednak błyskawiczna. Przede wszystkim katastrofalną była tutaj polityka króla polskiego w czasie Wielkiej Wojny Północnej, która przyniosła Polsce i Litwie wielkie spustoszenie, choć Rzeczpospolita oficjalnie nie brała nawet w niej udziału. Poprzez sejm niemy i rolę rosyjskiego protektoriatu Polska dotarła do pierwszego i drugiego rozbioru. Przed klęską państwa nie mogła uratować nawet bezprecedensowa próba, jaką było podpisanie konstytucji państwa w dniu 3 maja 1791. Upadek stał się faktem, którego nie były w stanie odwrócić bitwy pod Austerlitz, Ostrołęką czy w Opatowie. Korzystny układ geopolityczny, dzięki któremu Polska mogła się w końcu odrodzić, nastąpił w 123 lata po trzecim rozbiorze i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego. Druga Rzeczpospolita powstała w konsekwencji szczęśliwej konstelacji w polityce europejskiej, jaka nastąpiła po pierwszej wojnie światowej, która zakończyła się dziwnym zbiegiem okoliczności porażkami wszystkich trzech mocarstw zaborczych.

error: Content is protected !!